Studia podyplomowe - program
Bezpieczeństwo w użytkowaniu i zarządzaniu substancjami chemicznymi
BLOKI ZAGADNIEŃ
I. Chemikalia a prawo UE – podstawy prawne (18 godz.)
1. Prawo polskie i europejskie dot. chemikaliów
Wstęp, prawodawstwo UE w zakresie chemikaliów, podstawowe obszary prawne, obecnie obowiązujące przepisy.
2. Bezpieczeństwa i Higiena Pracy
Podstawowe przepisy BHP i prawa pracy dla pracownika. Obowiązki pracodawcy.
3. Prawo Ochrony Środowiska
Zasady ochrony i korzystania ze środowiska w świetle realizacji obowiązków zgodnie z wymaganiami ustawy - Prawo ochrony środowiska. Zasady naliczania i wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska (zasady prowadzenia i przedkładania wymaganych ewidencji). Wzory formularzy i obowiązujące stawki. Podstawowe zasady naliczania opłat.
II. Wprowadzenie do oceny i klasyfikacji chemikaliów (23 godz.)
1. Toksykologia
Ocena toksyczności substancji chemicznych – wprowadzenie; toksykokinetyka, toksyczność ostra, toksyczność powtarzalna i podchroniczna, toksyczność CMR. Toksyczność ostrych zatruć, ocena narażania. Metody ilościowe szacowania toksyczności. Struktura chemiczna substancji, a jej aktywność biologiczna.
2. Ekotoksykologia
Wprowadzenie do toksykologii środowiskowej. Szacowanie ryzyka, skutki ekotoksykologiczne. Zdolność do bioakumulacji, szacowanie ryzyka identyfikacja zagrożeń.
3. Klasyfikacja substancji i mieszanin chemicznych
Zasady klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych, klasyfikacja ze względu na własności fizyko-chemiczne, klasyfikacja ze względu na zagrożenia dla zdrowia ludzi, klasyfikacja ze względu na zagrożenia dla środowiska. Legislacyjne wytyczne do klasyfikacji substancji i mieszanin. Przypadki szczególne. Metody obliczeniowe, warsztaty.
III. Postępowanie z chemikaliami (32 godz.)
1. Ocena ryzyka zawodowego
Ocena ryzyka zawodowego w świetle przepisów BHP. Zagrożenia chemiczne, szacowanie ryzyka na stanowisku pracy. Ocena narażania pracowników, wartości NDS, NDSCh i NDSP i ich kontrola. Przepisy szczegółowe, substancje CMR. Obowiązki pracodawców i pracowników. Badania lekarskie i obowiązek zapewnienia środków ochrony indywidualnej.
2. Wypadki i I-pomoc przedlekarska
Wypadki z substancjami i preparatami, I-pomoc. Najczęstsze przyczyny wypadków. Drogi narażania. Ocena zagrożenia, zasady postępowania osób zaangażowanych w I-pomoc. Zatrucia, oparzenia chemiczne, pożar, zatrucia gazami, inne. Postępowanie z poszkodowanym do przyjazdu pomocy medycznej – opatrunki, postępowanie z osobą nieprzytomną, przywracanie oddechu, przywracanie krążenia, podawanie leków i odtrutek. Ewakuacja. I-pomoc przedlekarska a pomoc medyczna.
3. Środki ochrony indywidualnej
Środki ochrony indywidualnej – aktualny stan prawny, normy zharmonizowane, znakowanie CE. Ochrona ciała, ochrona oczu i twarzy, ochrona dróg oddechowych, ochrona rąk i obuwie ochronne. Dobór materiałów i wyposażenia ochronnego w zależności od dróg narażania, natężenia i rodzaju czynnika chemicznego.
4. Magazynowanie chemikaliów
Zasady magazynowania chemikaliów, przepisy prawne polskie i krajów UE, grupy i klasy magazynowania, wspólne magazynowanie – ograniczenia i zakazy. Wyposażenie i zabezpieczanie magazynów. Ochrona przeciwpożarowa i przepisy BHP, oznakowania.
IV. REACH – nowe zasady rejestracji i oceny chemikaliów (24 godz.)
1. Wprowadzenie, cel i zakres systemu REACH.
Cel i zakres systemu REACH, podstawowe definicje, konsekwencje niewywiązywania się z obowiązków nakładanych przez REACH. Obowiązki dalszych użytkowników - przepływ i przechowywanie informacji w łańcuchu dostaw, dostęp pracowników do informacji. Identyfikacja substancji wg systemu REACH, substancje jednoskładnikowe i wieloskładnikowe, substancje UVCB, przykłady identyfikacji i nazewnictwa substancji.
2. Rejestracja i źródła informacja, forum SIEF.
Zasady rejestracji substancji, przesyłanie informacji do Europejskiej Agencji Chemikaliów, okresy przejściowe. Badania substancji chemicznych, zasady ogólne, ograniczenia prawne, inne źródła danych o rejestrowanych substancjach. Fora wymiany informacji o substancjach (SIEF) i udostępnianie danych w obrębie forum SIEF. Dokumentacja rejestracyjna, harmonogram rejestracji, uczestnicy rejestracji, procedura , koszty. Help Desk – rozwiązywanie problemów na poziomie Europejskiej Agencji Chemikaliów, najczęściej zadawane pytania, przykłady szczególne, najnowsze interpretacje Komisji Europejskiej i Europejskiej Agencji Chemikaliów. Zezwolenia i substancje SVHC zgodnie z rozporządzeniem REACH - procedura, harmonogram, uczestnicy.
3. Elektroniczne narzędzia rejestracji - IUCLID5
IUCLID5 – program umożliwiający sporządzenie kompletnej dokumentacji rejestracyjnej [warsztaty praktyczne z komputerami].
4. Rejestracja właściwa
Dossier rejestracyjne – przygotowanie, niezbędne informacje i dane, źródła, koszty rejestracji, tworzenie konsorcjów, procedura zezwoleń, rejestracja poprzez inny podmiot (tzw. Strona Trzecia). Przewodniki (RIP) i źródła danych. Sporządzanie Raportu Bezpieczeństwa Chemicznego, wymagane informacje, format raportu, obliczanie wartości DNEL, PNEC. Scenariusze narażenia.
V. Obsługa wybranych baz danych chemicznych oraz poszukiwania charakterystyki środków chemicznych (8 godz.)
Zagadnienia ogólne dotyczą zapoznania z bazami danych według ich zasięgu, zawartości i możliwości. Korzystanie z baz np. ECB, Beilstein, w szczególności, posługiwanie się bazami danych zwierających numeracje CAS.
VI. Dokumentacja i oznakowanie substancji i mieszanin, ograniczenia i zakazy we wprowadzaniu do obrotu (28 godz.)
1. Karty charakterystyki
Prawne aspekty tworzenia i dystrybucji kart charakterystyki. Tworzenie kart charakterystyki, budowa karty w świetle przepisów REACH, zasady tworzenia. Dystrybucja kart charakterystyki. Odpowiedzialność. Przechowywanie dokumentacji.
2. Oznakowanie substancji i mieszanin chemicznych
Podstawy prawne do oznakowania produktów chemicznych, etykieta a karta charakterystyki, oznakowania bezpieczeństwa i dobór zwrotów S na etykiecie, możliwe odstępstwa i wyłączenia, wybór nazwy alternatywnej. Oznakowanie grup produktów chemicznych: kosmetyki, biocydy (produkty biobójcze), detergenty, środki ochrony roślin. Inne rodzaje oznakowania opakowań: oznakowanie dla osób niedowidzących, oznakowania związane z materiałami opakowaniowymi i recyclingiem, oznakowania ekologiczne i inne.
3. Zasady wprowadzania do obrotu produktów biobójczych
pozwolenia krajowe, wspólnotowe i tymczasowe, wzajemne uznawanie pozwoleń, pozwolenie na handel równoległy, Procedura europejska -zasady rejestracji. Zasady przygotowania ,,complete dossier”. Badania skuteczności, badania dla produktu i substancji czynnych w zakresie toksykologii, ekotoksykologii, analityki itp., produkty z pogranicza
4. Zasady wprowadzania do obrotu kosmetyków
Obowiązujące zasady wprowadzania produktów kosmetycznych do obrotu na terenie Polski – wytyczne Ustawy o Kosmetykach. Ocena bezpieczeństwa i dossier kosmetyków. Produkcja kosmetyków zgodnie z wymaganiami Dobrej Praktyki Produkcji (GMP)
5. Rejestracje i dopuszczenia, ograniczenia i zakazy we wprowadzaniu do obrotu
Zasady wprowadzania do obrotu specjalnych grup produktów: detergenty, aerozole, farby i lakiery, podpałki i inne. Zakazy i ograniczenia we wprowadzaniu do obrotu niektórych substancji i mieszanin chemicznych. Podstawa prawna, rodzaje grup substancji i produktów posiadających ograniczenia, przykłady.
VII. Transport materiałów niebezpiecznych – ADR (24 godz.)
1. Wprowadzenie
Umowa ADR - polskie regulacje prawne w zakresie transportu drogowego materiałów niebezpiecznych. Klasy materiałów niebezpiecznych i zasady klasyfikacji. Karta Charakterystyki a klasyfikacja materiałów niebezpiecznych. Procedura klasyfikacyjna, kody klasyfikacyjne, grupy pakowania, zasady klasyfikacji dla poszczególnych klas. Certyfikacja opakowań dla materiałów niebezpiecznych. Oznakowanie nalepki, sztuk przesyłki i oznakowanie pojazdów. Dokumentacja. Wyłączenia spod przepisów ADR. Załadunek, rozładunek i manipulowanie ładunkiem. Nadzorowanie pojazdów. Doradca ADR i jego rola w firmie. Odpowiedzialność i zadania.
2. Inspekcja Transportu Drogowego
Uprawnienia i zakres kontroli. Najczęstsze znajdowane błędy. Mandaty i zasady kontroli. Konsekwencje karne. Procedura odwoławcza.
3. Praktyczne aspekty transportu ADR
Rola doradcy ADR w firmie – oczami doradcy. Najczęstsze niezgodności i błędy. Rola doradcy, rozwiązywanie praktycznych problemów. Doradca w starciu z inspekcją.
VIII. GHS/CLP - Nowe wytyczne dotyczące klasyfikacji i oznakowania (17 godz.)
Cel i zakres rozporządzenia CLP, definicje, ogólne założenia. Kalendarium, okresy przejściowe. Omówienie kryteriów klasyfikacji wg CLP. Ogólne zasady klasyfikacji i mieszanin wg systemu CLP. Klasyfikacja substancji wg nowych zasad CLP. Nowe wytyczne odnośnie oznakowania chemikaliów wg rozporządzenia CLP. Oznakowanie substancji zgodnie z CLP.
IX. Odpady i odpady opakowaniowe (10 godz.)
1. Substancje i mieszaniny chemiczne jako odpady
Podstawy prawne obchodzenia się z odpadami. Miejsce powstawania odpadów. Klasyfikacja odpadów i europejski katalog odpadów. Odpady niebezpieczne. Sposoby utylizacji. Wymagania prawne i obowiązki dla przedsiębiorców. Sprawozdania i dokumentacja.
2. Odpady opakowaniowe po substancjach i mieszaninach chemicznych.
Odpady opakowaniowe - rodzaje opakowań. Postępowanie z odpadami i odpadami opakowaniowymi - recycling a utylizacja. Recycling i obowiązek odzysku. Odpady niebezpieczne i ich opakowania. Obowiązek nakładania kaucji na opakowania po produktach niebezpiecznych.
X. Audytor Wewnętrzny REACH (26 godz.)
ZAJĘCIA dobrowolne dla osób zainteresowanych zdobyciem uprawnień audytora wewnętrznego REACH. Podczas zajęć zostaną omówione podstawowe zagadnienia związane z rozporządzeniem REACH oraz metody audytowania zgodnie z ISO 19011. Blok kończy się egzaminem sprawdzającym zdobytą wiedzę i umiejętności oraz wydaniem zaświadczenia ukończenia kursu wystawionego przez niemiecką jednostkę certyfikującą RW TÜV.